चिनियाँ नेता सी जिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दक्षिण कोरियामा ऐतिहासिक बैठक सुरु गरेका छन्,। जसले विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्र र प्रतिद्वन्द्वी महाशक्तिहरू बीचको अस्थिर सम्बन्धलाई पुनः परिभाषित गर्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ।
दुवै नेताले तटीय सहर बुसानको एक हवाई अड्डामा भएको भेटवार्ताको सुरुवात मै न्यानो अभिवादन साटे। यो उनीहरू बीचको छैटौं वर्षपछि भएको पहिलो प्रत्यक्ष भेट हो । जसको नजिकै अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन पनि भइरहेको छ।
ट्रम्पले सीलाई महान देशका महान नेता भन्दै प्रशंसा गरे र भने, “मलाई विश्वास छ कि हामी बीच लामो समयसम्म उत्कृष्ट सम्बन्ध रहनेछ।” सोही क्रममा सी जिनपिङले पनि भने, “धेरै वर्षपछि फेरि तपाईंलाई भेट्दा अत्यन्त खुशी लाग्यो।”
सीले थपे, “हामी सधैं एउटै दृष्टिकोणबाट हेर्दैनौं र विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीच कहिलेकाहीँ मतभेद हुनु सामान्य हो, तपाईं र मैले चीन–अमेरिका सम्बन्धलाई सहि दिशामा राख्नुपर्छ।” उनले भने, “हामी दुबै देशले सँगै समृद्धि हासिल गर्न सक्छौं।”
तर यी सबै आत्मीय हस्त मिलन र प्रशंसाबीच पनि ट्रम्पले बुसानमा अवतरण गर्नु अघि नै तीन दशकभन्दा बढी पुरानो अमेरिकी आणविक परीक्षण प्रतिबन्ध अन्त्य गर्ने घोषणा गरे।
ट्रम्पले भने, “संयुक्त राज्यसँग अरू सबैभन्दा धेरै आणविक हतियार छन्,” उनले रूसलाई दोस्रो र चीनलाई “धेरै टाढाको तेस्रो स्थानमा” राख्दै भने, “तर पाँच वर्षभित्र चीन पनि नजिक आउनेछ।”उनले थपे, “अन्य देशहरूको परीक्षण कार्यक्रमका कारण मैले युद्ध विभागलाई हाम्रो आणविक हतियार परीक्षण समान आधारमा सुरु गर्न निर्देशन दिएको छु। यो प्रक्रिया तत्काल सुरु हुनेछ।”
व्यापारमा संकट
विश्वभरका मानिसहरूले यो बैठकले दुई देशबीचको तनावपूर्ण सम्बन्धलाई स्थिर बनाउन सक्ला कि सक्दैन भन्ने उत्सुकताका साथ हेरेका छन्। यो बैठक ट्रम्पको पाँच दिन लामो तीन देश समेट्ने एशियाली भ्रमणको अन्त्यमा भइरहेको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्र हाल महिनौंदेखि शुल्क, निर्यात नियन्त्रण र अन्य दण्डात्मक कदमहरूको प्रतिक्रियात्मक खेलमा उल्झिएको छ । जसले उच्च प्रविधि वस्तुहरूदेखि समुद्री ढुवानीसम्म असर पारेको छ।
यी सबै तनावहरूको केन्द्रमा विशाल व्यापार घाटा र अमेरिकाले बढ्दो प्रभावशाली चीन विरुद्ध आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षालाई सुदृढ बनाउने प्रयास छन्। यसमा अमेरिकाले चीनको उच्च प्रविधि पहुँचमा लगाएको प्रतिबन्ध पनि समावेश छ । विशेषगरी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) का लागि आवश्यक अत्याधुनिक सेमीकन्डक्टरहरूमा रहेको छ ।
बुसानको गिम्हे हवाई अड्डामा भइरहेको यो भेटमा दुई नेता बीच छलफलका मुख्य विषयहरूमा शुल्क र व्यापार असन्तुलन, चीनको दुर्लभ खनिज निर्यात नियन्त्रण, अमेरिकाको उच्च प्रविधिमा चीनको पहुँचमा लगाइएको प्रतिबन्ध र चीनको अवैध फेन्टानिल व्यापारमा भूमिका जस्ता संवेदनशील मुद्दाहरू समावेश छन्।
