काठमाडौं, साउन ८ :

अमेरिकाले फोर्स्ड लेबरबाट उत्पादित वस्तुको आयात रोक्न पर्याप्त कदम नचालेको आरोप लगाउँदै आफ्ना ६० प्रमुख व्यापारिक साझेदार मुलुकमाथि नयाँ भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लागू गरेको छ। यी देशहरूले अमेरिकाको कुल आयातको अधिकांश हिस्सा ओगट्छन्।

१० देखि १२.५ प्रतिशतसम्मका यी ट्यारिफ बेलायत, चीन, युरोपेली संघ (ईयू), क्यानडा, जापान र भारत लगायतका प्रमुख आर्थिक साझेदारमाथि लागू भएका छन्। यस वर्षको सुरुमा लागू गरिएको विदेशी वस्तुमाथिको अस्थायी १० प्रतिशत ट्यारिफ शुक्रबारदेखि समाप्त भएसँगै नयाँ शुल्क कार्यान्वयनमा आएको हो।

गत वर्ष पुनः राष्ट्रपतिको पदमा फर्किएपछि डोनाल्ड ट्रम्पले पुनः सुरु गरेको विश्वव्यापी व्यापार युद्धको पछिल्लो कदमका रूपमा यसलाई हेरिएको छ।

यस वर्षको सुरुमा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले आपत्कालीन अधिकार प्रयोग गरेर विश्वभर लागू गरिएका ट्रम्पका धेरै ट्यारिफहरू कानुनविपरीत लागू गरिएको भन्दै खारेज गरेको थियो। त्यसपछि ट्रम्पले आफ्नो प्रमुख व्यापार नीतिलाई अघि बढाउन अन्य कानुनी उपायहरू अपनाउँदै आएका छन्।

गत महिना ह्वाइट हाउसले फोर्स्ड लेबर नियन्त्रणमा पर्याप्त प्रयास नगरेको भन्दै दर्जनौँ मुलुकबाट आयात हुने वस्तुमा १० देखि १२.५ प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउने प्रस्ताव गरेको थियो।

बिहीबार अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्देशनअनुसार उक्त ट्यारिफ अब लागू हुने घोषणा गरे।

उनले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, "आजको कदमले मानवअधिकार उल्लङ्घन र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा देखिएको विकृत अभ्यासलाई सुधार गर्ने तथा विश्वभरका श्रमिकहरूको हित प्रवर्द्धन गर्ने दिशामा योगदान पुर्‍याउनेछ।"

ग्रियरले सन् १९७४ को व्यापार ऐनको धारा ३०१ प्रयोग गरेका छन्। यस कानुनले अमेरिकी व्यापारमा अवरोध वा अनुचित असर पार्ने विदेशी व्यापार अभ्यासविरुद्ध कारबाही गर्ने अधिकार दिन्छ।

यसअघि यही साता ट्रम्प प्रशासनले सन् १९३० को ट्यारिफ ऐनको धारा ३३८ प्रयोग गर्दै क्यानडाबाट आयात हुने केही वस्तुमा ५० प्रतिशत ट्यारिफ लगाएको थियो।

अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिको कार्यालयका अनुसार पछिल्लो ट्यारिफ ती व्यापारिक साझेदारहरूविरुद्ध लगाइएको हो जसले बलजफ्ती श्रमबाट उत्पादित वस्तुको आयातमा प्रतिबन्ध लगाउन वा त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न असफल भएका छन्।

कार्यालयले जनाएको छ कि यी नयाँ शुल्क अमेरिकाका शीर्ष ६० व्यापारिक साझेदारमाथि लागू हुनेछन् जसले अमेरिकी कुल आयातको ९९.४ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्।

ट्रम्प प्रशासनले फोर्स्ड लेबरबाट उत्पादित वस्तुको आयातमा प्रतिबन्धलाई अन्य मुलुकसँग हुने पारस्परिक व्यापार सम्झौताहरूको महत्वपूर्ण सर्त बनाएको पनि जनाएको छ।

हालसम्म १० व्यापारिक साझेदार मुलुकले यस्ता प्रतिबन्ध लागू गर्न सहमति जनाइसकेका छन् भने पछिल्ला हप्ताहरूमा अमेरिकाको अनुसन्धानपछि अन्य केही देशहरूले पनि यस्ता प्रतिबन्ध लागू गरेका छन्।

कार्यालयका अनुसार फोर्स्ड लेबरबाट उत्पादित वस्तुको आयातमा प्रतिबन्ध लागू गर्ने र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका देशहरूलाई १० प्रतिशत ट्यारिफ लाग्नेछ। यस्तो प्रतिबद्धता नजनाएका देशहरूले भने १२.५ प्रतिशत ट्यारिफ तिर्नुपर्नेछ।

जेमिसन ग्रियरले फोर्स्ड लेबरविरुद्धको प्रतिबन्ध छिट्टै लागू गर्ने कदम चालेका व्यापारिक साझेदारहरूबाट आफू उत्साहित भएको र उनीहरूले त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने अपेक्षा गरेको बताएका छन्।