संयुक्त राज्य अमेरिकाले शनिबार बिहान क्यानडाबाट आयात हुने करिब २० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका वस्तुमा ५० प्रतिशत कर (ट्यारिफ) लगाएको छ। यसको तत्काल जवाफ दिँदै क्यानडाले पनि समान रूपमा प्रतिकारात्मक कर लगाउने घोषणा गरेको छ।
लामो समयदेखि तनावपूर्ण बन्दै आएको दुई ऐतिहासिक सहयोगी राष्ट्रबीचको सम्बन्ध सुधार्न अन्तिम चरणमा भएका वार्ता पनि निष्कर्षविहीन भएपछि व्यापार विवाद थप चर्किएको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लगाएको नयाँ आयात करले क्यानडाले प्रत्येक वर्ष अमेरिकामा निर्यात गर्ने कुल वस्तुको करिब ५ प्रतिशत हिस्सा प्रभावित हुनेछ। प्रभावित वस्तुमा हक्कीका स्टिकदेखि मेडिकल क्षेत्रमा प्रयोग हुने जिब्रो थिच्ने उपकरण सम्मका सामग्री रहेका छन्।
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले एक विज्ञप्तिमार्फत भने, “हाम्रा श्रमिक र व्यवसायको संरक्षणका लागि क्यानडाले ती करको एक–एक डलर बराबर प्रतिकारात्मक कर लगाउनेछ।”
क्यानडाको यो कदमसँगै अमेरिका र क्यानडाबीचको व्यापारिक द्वन्द्व थप चर्किएको छ। यसले अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिको बीचको उत्तर अमेरिकी व्यापार सम्झौताको भविष्यलाई समेत अनिश्चित बनाएको छ। उक्त व्यापार सम्झौता तीनै देशका उद्योग तथा आपूर्ति शृंखलाका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
क्यानडाले अमेरिकाले स्टिल, आल्मुनियम, अटोमोबाइल र काठजन्य सामग्रीमा लगाएका ट्यारिफमा छुट तथा सहुलियत मागेको थियो। तर ट्रम्प प्रशासन त्यसका लागि तयार नभएको वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले पत्रकारहरूलाई जानकारी दिएका छन्।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले मध्यरात हुनुभन्दा केही समयअघि पत्रकार सम्मेलनमा पढेर सुनाइएको विज्ञप्तिमा भने, “आज राति क्यानडाले यसै साता सुरुमा सहमति भएको सर्तअनुसार व्यापार सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन अस्वीकार गरेको छ।”
उनका अनुसार अमेरिकाले क्यानडालाई आफ्नो बजारमा निर्यात गर्ने प्रमुख मुलुकहरूमध्ये सबैभन्दा अनुकूल व्यवहार गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। तर, “क्यानडाका नयाँ माग र यसअघि गरिएका केही प्रतिबद्धताबाट पछि हट्ने कदमले पछिल्ला दिनमा सावधानीपूर्वक तयार पारिएको सन्तुलन बिगारेको” अमेरिकी पक्षको दाबी छ।
तर, प्रधानमन्त्री कार्नीले भने वार्ता भंग हुनुमा अमेरिकालाई नै दोष दिएका छन्। उनका अनुसार अमेरिकी पक्षले अन्तिम समयमा प्रस्तावित सर्तहरूमा गरेको परिवर्तन “अन्यायपूर्ण, आर्थिक रूपमा अव्यावहारिक र सम्झौताको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाउने खालको” थियो।
कार्नीले वार्ता तत्कालका लागि स्थगित गर्दै क्यानडाको वार्ता टोलीलाई राजधानी ओटावा फर्किन निर्देशन दिएका छन्। यससँगै अमेरिका र क्यानडाबीचको व्यापार विवाद अझ गहिरिएको छ र उत्तर अमेरिकी क्षेत्रको आर्थिक सहकार्यमा समेत यसको असर पर्ने चिन्ता बढेको छ।
